Internasionale Moedertaaldag

20 Februarie 2017

Jou moedertaal – 'n bielie van ’n geskenk

Vandag word Internasionale Moedertaaldag (Dinsdag, 21 Februarie) gevier. Hierdie spesiale dag is in 1999 deur UNESCO ingestel om mense bewus te maak van die belangrikheid van moedertaalonderrig en veeltalige opvoeding.

“Tale is die kragtigste manier om kultuur te bewaar en te ontwikkel en om dit regoor die wêreld te bevorder.”

- UNESCO

Op 17 November 1999 het UNESCO (die Verenigde Nasies se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie) die heel eerste Internasionale Moedertaaldag aangekondig. Sedertdien word Moedertaaldag elke jaar op 21 Februarie gevier. Die datum verteenwoordig die gebeure op 21 Februarie 1952 toe vier jong studente in Dhaka, die hoofstad van Bangladesj, dood is weens konflik tussen Bengali- en Urdu-sprekers. Die studente het geveg vir die reg om in hul moedertaal gehoor te word, en die datum is ook tot openbare vakansiedag verklaar in Bangladesj.
Internasionale Moedertaaldag beklemtoon die belangrikheid van moedertale regoor die wêreld en moedig mense aan om ingelig te wees oor hul moedertaal en die belangrikheid van moedertaalonderrig en laat val die fokus op die bewaring van kultuur en erfenis. 

 


 

Afrikaans.com

Afrikaans.com se nuwe interaktiewe lekker-lees Moedertaalonderrig-blad is beskikbaar! Hier beantwoord ons jou vrae oor hoekom moedertaalonderrig so belangrik en broodnodig is vir toekomstige sukses, vertel jou meer oor veeltaligheid en besweer sommer ook ‘n paar bekommernisse en mites oor moedertaalonderrig. Ons nooi jou uit om jou vrae te vra sodat ons die kundiges kan raadpleeg en saam met jou ons kennis oor hierdie belangrike onderwerp kan uitbrei in ons strewe na suksesvolle opvoeding en opleiding vir ons kinders in ’n veeltalige multikulturele land. Klik hier ...

 


Het jy geweet?

  • Die beste onderwysstelsels in die wêreld is sterk voorstanders van moedertaalonderrig. In Nederland, Duitsland, Frankryk, Japan, China en Indië kry kinders onderrig in hul moedertaal en dié lande beskik tans oor die grootste ekonomieë in die wêreld.
  • Basiese konsepte wat die boustene vorm vir latere doeltreffende leer, word die heel beste deur moedertaalonderrig vasgelê.
  • As jy verstaan wat jy lees, is dit soveel makliker om dit oor te dra aan ander en vrae te beantwoord.
  • Dit maak dit makliker en lekkerder om te leer.
  • Dit verbeter die vermoë om ander tale aan te leer. Moedertaalonderrig bevorder veeltaligheid.

Navorsing

Daar is vele nasionale, maar ook internasionale navorsingsprojekte wat onteenseglik bewys dat moedertaalonderrig, vir so lank as moontlik, die heel beste opsie vir enige leerder is, ongeag wat sy of haar moedertaal of verstandelike vermoëns is.

'n Wêreldperspektief

UNESCO (die Verenigde Nasies se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie) ondersteun moedertaalonderrig, want:

  • Deur moedertaalonderrig word die gehalte van onderrig verbeter omdat voortgebou word op bestaande kennis en ondervinding wat uiteindelik lei tot akademiese sukses.
  • Lande wat moedertaalonderrig bevorder, is oor die algemeen meer welvarend.
  • ’n Veeltalige nasie baat by die diversiteit, omdat elke taal bydra tot ’n gedeelde toekoms.
  • Studeer jy in jou moedertaal, is die kanse dat jy verder gaan leer en sukses gaan behaal, soveel groter.

Identiteit

  • Moedertaal bevorder leerders se identiteitsvorming en -besef.
  • Moedertaal bevorder ’n positiewe selfbeeld en gesonde selfvertroue.

In die werksplek

  • Meertaligheid dra by tot sukses in die werksplek en hoër intellektuele ontwikkelingsvlak.
  • Afrikaanse leerders is gewoonlik ook vaardig op hoëfunksievlak in Engels wat hulle ‘n mededingende voordeel gee – ook internasionaal.

Veeltaligheid

  • Dis makliker vir leerders om kennis wat hulle in moedertaal verwerf het, na tweede, derde en meer tale oor te dra, as andersom.
  • Abstrakte konsepte in moedertaal is makliker verstaanbaar en oordraagbaar na ander tale omdat kognitiewe ontwikkeling met moedertaal verhoog word.

My moedertaal werk vir my!

    
    
    
    
    
    
    
    
    

 

Klik hier vir nog ...

 

Wie werk vir Afrikaans en veeltaligheid?

Ons Afrikaanse taal- en kultuurorganisasies rus beslis nie op hul louere nie en is voortdurend besig met projekte wat bydra tot die bevordering van Afrikaans en veeltaligheid.
 

Die SBA se wiskundekongres beklemtoon die belangrikheid van syfergeletterdheid

Vanjaar woeker die SBA met wiskunde tydens hul kongres: Woeker met Wiskunde, wat vanaf 16 – 18 Februarie by Kunstekaap gehou word.

Kongresgangers kan uitsien na praatjies deur mense soos prof. Johan de Villiers, professor in wiskunde aan die Universiteit van Stellenbosch en stigter van die Libertaskoor en dr. Gillian Arendse, hoof van die US se Sentrum vir Mentor-, Tutor- en Leierskapsontwikkeling. Daar word voorsiening gemaak vir al die leerfases, vanaf grondslagfase tot by die seniors en VVO. Van die onderwerpe wat deur kundiges bespreek en gefasiliteer gaan word, sluit in: ’n Praktiese benadering tot die implementering van breuke; Meetkunde uit ’n ander hoek; ’n Bewusmaking van die etiek rondom inligtingstegnologie in die Wiskunde-klaskamer; en E-Leer tot voordeel van opvoeders en leerders.

Daar sal tydens die kongres ook in elke fase klashulpmiddels uitgedeel word, bv. Box ’n Dice-tassies, opblaas aardbolle, Geogenius kit wat meetkunde meer toeganklik maak en vir die VOO-fase (graad 10 -12) kry elkeen ’n Wellness Toolkit wat die tegnologie in die wiskundeklas en etiek bymekaartrek.

Lees oor die SBA se jeugprojekte.


AfriForum se Tinteltong-kompetisie vier die unieke Afrikaans van ondernemings
.

Die Tinteltong-toekennings vind jaarliks op Internasionale Moedertaaldag, 21 Februarie, plaas. Daar word met die toekennings gefokus op Afrikaanse entrepreneurs wat met hul unieke Afrikaans in die volgende kategorieë meeding:

  • Onderneming met die oorspronklikste Afrikaanse naam;
  • Onderneming met die oulikste Afrikaanse slagspreuk;
  • Onderneming met die mees unieke Afrikaanse produk; en
  • Onderneming wat die meeste doen om Afrikaanse humor te bevorder.

Vanjaar se Tinteltong-toekennings word weer aangebied deur Afrikaans-Vriendelik,’n inisiatief van AfriForum. 


Die ATKV het ‘n lekker kompetisie en wil weet wat beteken jou moedertaal vir jou.

Op 21 Februarie 2017 wil die ATKV weet: Wat beteken jóú moedertaal vir jou?
Die ATKV vier elke jaar Internasionale Moedertaaldag deur die bewusmaking en viering van alle moedertale. Daar word gesing, gedans, gelees en gedeel in verskeie tale. Gesprekke word ook gevoer oor temas soos: Insluiting in en deur opvoeding: tale tel (2015) en Kwaliteitopvoeding, onderrigtaal (of -tale) en leeruitkomste (2016). Klem word nie net gelê op die belangrikheid van die bewaring van moedertale nie, maar ook op die kardinale belang van moedertaalonderrig vir kinders.

Vanjaar wil die ATKV oudergewoonte weer die gesprek oor moedertale en moedertaalonderrig op die agenda plaas om die belangrikheid van moedertaalonderrig by almal, veral ouers en voornemende ouers, tuis te bring. Maar hierdie keer wil hulle weet: Wat beteken jou moedertaal vir jou?

 

 

Neem deel:
Gebruik #MyTaal en skryf ‘n kort sin of slagspreuk oor wat jou taal vir jou beteken. Jy kan een van drie #MyTaal-pryse wen.

Wenners word op 21 Februarie aangekondig.

"Wat vir die toekoms van die taal wellig nog belangriker sal blyk as hierdie groei, is dat die verskillende variëteite deur kultuurleiers steeds minder as minderwaardig as standaard-Afrikaans beskou word. Dat dit nie meer gestigmatiseer word as kinderlik, plattelands of straattaal nie. Dis tog 'n logiese ontwikkeling. Veral as van een digbundel in Griekwa-Afrikaans ruim 70 000 eksemplare verkoop word en die oplaag van die poniekoerant Die Son meer as 'n miljoen beloop, dan sou dit kulturele selfmoord wees om dit as minderwaardig te stigmatiseer."

Meer en meer Suid-Afrikaners besef dat Afrikaans as taal nie in isolasie kan voortleef nie. Afrikaans is deel van Suid-Afrika se meertaligheid. Maar wat van die Afrikaanse kultuur of meer pertinent, wat van die kulture van Afrikaans?

ATKV-Werkswinkel
Op Saterdag 18 Februarie 2017 hou die ATKV 'n werkswinkel oor die verskillende kulture van Afrikaans, by Kunstekaap. Dit vorm deel van die groter projek "Afrikaanse kulture leef saam met alle Suid-Afrikaanse kulture."

Vir meer inligting of onderhoude skakel dr. Danny Titus, uitvoerende direkteur: kultuur van die ATKV-groep by 082 651 2507.


Die FAK skep ’n app in Afrikaans

Die FAK se myAfrikaans-app is jou eenstop-Afrikaanse taal, kultuur en geskiedenis-toepassing en jy kan dit gratis aflaai. Die FAK-Sangbundel is ook elektronies op die myAfrikaans-app beskikbaar.
Gaan lees gerus oor hul projekte.


Die AfrikaanseTaalraad

Die Afrikaanse Taalraad is behulpsaam met die saamstel van moedertaalinligting vir skole en bevorder Afrikaans en haar sprekers in hul volle diversiteit deur erkenning te gee aan alle sprekers van die taal, van Standaardafrikaans deur tot Kaaps. Lees meer hier.


VivA bewaar nuwe woorde in ons moedertaal vir die nageslag.

Die Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) het in 2016 ‘n Varsgebek-kompetisie gehou waarin mense gevra is om hul unieke woorde en uitdrukkings in te stuur sodat dit in ’n databasis opgeneem en vir die nageslag bewaar kan word. So lyk die wenners.
Die 2017-Varsgebekkompetisie word binnekort bekendgestel.

FEDSAS praat uit die hart, leer uit die hart

Vir FEDSAS is moedertaalonderrig 'n bate en 'n belegging in die toekoms van Suid-Afrika. Met UNESCO se viering van Internasionale Moedertaaldag op 21 Februarie steun die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (FEDSAS) vanjaar die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (PanSALB) se moedertaal-veldtog. FEDSAS beywer hulle vir die ontwikkeling van innoverende oplossings om moedertaalonderrig ’n werklikheid te maak. Hul doen 'n beroep op die skoolgemeenskap om betrokke te raak deur voorstelle te maak oor hoe om moedertaalonderrig in elke skool ’n werklikheid te maak. 

 


Die Afrikaanse Taalmuseum en -monument gesels oor taal en identiteit.

Die Afrikaanse Taalmuseum en -monument vier op 18 Maart Internasionale Moedertaaldag en Menseregtedag in samewerking met Wellington Museum en die Breytenbach Sentrum in die Bôrdienghuis van die Breytenbach Sentrum op Wellington. Prof Wannie Carstens en dr Michael le Cordeur se nuwe boek “Ons kom van vêr” gaan hier vrygestel word en die skrywers sal kortliks oor die boek gesels. Prof Abraham de Vries gaan ook ‘n gesprek rondom die tema: Taal en identiteit, lei met vier Wellingtonse skrywers, naamlik Herman Bailey, Edwena Goff, Patrick Mettler en dr Mary-Ann Plaatjies. Die Paarlse digter Gaireyah Fredericks sal gedigte voordra en die Jaloersbokkies en plaaslike kunstenaars sal musiek maak.

Bywoning is gratis, maar plek is beperk. Bespreek by Amira Clayton by tel 021 863 0543 of kommunikasie@taalmuseum.co.za


Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns bevorder die gebruik en gehalte van Afrikaans. In 'n trotse tradisie van meer as 'n eeu steun die SA Akademie die publikasie van Afrikaanse boeke, veral in die akademiese omgewing. Finansiële steun vir Afrikaanse akademiese publikasies en vir navorsing wat tot sulke publikasies lei, is hiervoor beskikbaar. Lees meer hier.

Lees oor die Akademie se projekte.

 


LitNET – hier kan jy wyd lees oor moedertaalonderrig.
Op LitNET (http://www.litnet.co.za/) bly moedertaal en moedertaalonderrig ‘n lewendige onderwerp en gesprekspunt.
Die week verskyn hierdie Psalm in Kaaps deur Olivia M Coetzee

Die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (PanSAT) moedig Suid-Afrikaners aan om hul tale te praat en te leef

PanSAT vier taal- en kulturele diversiteit asook veeltaligheid en moedertaalonderrig. Hulle hou in Februarie ’n maand lange veldtog - 28 dae van Taalaktivisme. Hierdie veldtog is daarop gemik om Suid-Afrikaners aan te moedig om hul tale te praat en te leef en om ‘n meer veeltalige gemeenskap te skep. Op 21 Februarie sal daar ’n lewendige uitsending op SABC hieroor plaasvind. Kyk gerus uit vir die hutsmerk #SpeakItLiveIt. PanSAT moedig mense aan om hul aktiwiteite rondom moedertaal te deel met die hutsmerk, hul tale te praat en ’n boek in hul moedertaal te lees. Lees oor PanSAT.


Die Vereniging van Regslui vir Afrikaans (VRA) stel Afrikaanse Landdroshofreëls bekend

Die VRA stel op Internasionale Moedertaaldag die Landdroshofreëls in Afrikaans bekend. Die VRA vier vanjaar sy 15de bestaansjaar. Danksy die VRA, word daar steeds baie gedoen om Afrikaans as hoftaal te behou en te bevorder. Een van die bydraes wat die VRA in hierdie verband maak, is om wetgewing wat slegs in Engels beskikbaar gestel word in Afrikaans te vertaal. Danksy befondsing deur die dr. Marie Luttig Trust, kon die VRA verlede jaar nog so ʼn vertaalprojek, naamlik die vertaling van die Landdroshofreëls, aanpak. Die vertalingsprojek is deur mnr. Tom McChlachlen behartig.